حشره شناسی پزشکی

5 دسامبر  مصادف با 14 آذر ماه روز جهانی داوطلب است. زحمات تمامی داوطلبان نظام سلامت را گرامی می داریم

تصویر سر وینسنت ویگلسورث (1994-1899) حشره شناس و فیزیولوژیست انگلیسی مشغول کار در آزمایشگاهش در کمبریج.

در رشته فیزیولوژی در دانشگاه کمبریج تحصیل کرد و در رشته پزشکی نیز از بیمارستان سنت توماس لندن فارغ التحصیل شد. مشارکت ویگلسورث در برنامه مطالعاتی در مورد حشره خونخوار امریکای جنوبی  Rodnius prolixus و نیز نتایج تحقیقاتش در خصوص سایر حشرات چهره حشره شناسی و فیزیولوژی را متحول نمود. او هورمونها را شناسایی نمود و همین امر موجب رهنمون شدن وی به سوی سایر مباحث حشره شناسی گردید بطوریکه مکانیسم متامورفوزیس حشرات را کشف کرد، عملکرد مغز آنها را مشخص نمود و همچنین نشان داد که چگونه غدد مترشحه فیزیولوژی ارگانیسمهای زنده را کنترل می نمایند.

منبع: Science Photo Library

کتاب راهبرد کنترل و مصرف دخانیات از انتشارات سازمان بهداشت جهانی به مترجمی آقایان و خانمها دکتر مصطفی غفاری بهزاد ولی زاده خدیجه فریدون محصلی مهرداد ضرابی و فرزانه فرشاد توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی منتشر شد. در این کتاب راهبرد ششگانه کنترل دخانیات که می تواند اپیدمی آن را مهار کند معرفی شده و در خصوص شیوه اجرای آنها به ترتیب به بحث و بررسی می پردازد این کتاب در اختیار معاونت های بهداشتی دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور قرارداده شده است.

شماره کتابشناسی ملی 2062605

عنوان اصلی:

WHO report on the global tobacco epidemic, 2008: the EMPOWER package, 2008

By Indo Asian News Service, IANS

Oct 02, 2011 at 10:55

پشه های ماده ناقل بیماریهای تب زرد، تب دانگ و مالاریا تحت تاثیر CO₂و بوی متصاعد شده از بدن میزبان انسانی به سمت آن جلب می شوند. آزمایشات انجام گرفته توسط دو حشره شناس در دانشگاه کالیفرنیا (ریورساید) نشان داده است که چگونه پشه ماده آئدس اجیپتی ناقل تب زرد و تب دانگ به بوی بدن انسان و دی اکسید کربن ناشی از بازدم تنفسی واکنش نشان می دهد.

براساس مقاله منتشره در مجله زیست شناسی تجربی دی اکسید کربن بازدم بدواً موجب می گردد که پشه ها جذب میزبان شوند و سپس با دنبال کردن بوی بدن روی بدن میزبان بنشینند. بیانیه دانشگاه تصریح می کند که یافته های دکتر رینگ کارد استاد حشره شناسی دانشگاه کالیفرنیا(ریورساید) و تیون دکر دانشجوی سابق تحصیلات تکمیلی در آزمایشگاه Carde می تواند دانشمندان را به چگونگی استفاده از این محرکها برای به دام انداختن پشه ها رهنمون گردد.

تب زرد یک بیماری ویروسی است که همه ساله در ساسر دنیا 30 هزار نفر را به کشتن می دهد. تب دانگ نیز همه ساله 100-50 میلیون نفر را آلوده می کند که از این میان موجب بستری شدن 500 هزار نفر و کشته شدن یک میلیون و دویست و پنجاه هزار نفر می گردد.

کارده می گوید: " رسپتورهای دی اکسید کربن در پشه ها این امکان را به وجود می آورند که به کمترین مقدار گاز موجود نیز واکنش نشان دهند. کربن دی اکسید به تنهایی می تواند موجب جلب پشه ها شود و در این خصوص نیازی به حضور سایر محرکها نیست اما بوی یدن زمانی اهمیت می یابد که پشه نزدیک میزبان است و قصد دارد محل گزش را انتخاب کند. افزون بر این میزان حساسیت پشه ها به بوی بدن میزبان با احساس CO₂حاصل از بازدم بین 5 تا 25 برابر افزایش می یابد."

لندن 16 دسامبر 2010

محققان امپریال کالج و دانشگاه کوئین مری لندن بانک اطلاعاتی با نام the Floral Reflectance Database (FReD)  طراحی کرده اند که با استفاده از آن می توان دریافت که چشم حشرات گرده افشان چگونه می بیند. مکانیسم تکامل بینایی در این حشرات با آنچه که درانسان به وقوع پیوسته متفاوت است. این حشرات رنگهایی را در طیف فرابنفش درک می کنند که سیستم بینایی ما از مشاهده آنها عاجزاست به همین دلیل آنچه که ما می بینیم متفاوت از آن چیزی است که سایر جانوران از دنیا در می یابند.

در این تحقیق که به وسیله پروفسور لارس چیتکا راهبری شده داده های حاصل از انعکاس طیفی بیش از 2000 گونه گیاهی جمع آوری شده است. این اطلاعات اثبات می کنند که تغییر رنگ گیاهان با گذشت زمان وسیله ای است برای ارتباط با حشرات گرده افشان.

شیوه کار به این ترتیب است که به نمونه گیاه مورد مطالعه نوری تابانده شده، سپس با استفاده از یک اسپکتروفتومتر نور بازتابیده از گیاه را در طول موجهای مختلف مورد اندازه گیری قرار میدهند. آنگاه داده ها  در  بانک اطلاعاتی MYSQL ذخیره سازی می شود.

این اطلاعات از طریق وبسایت پروژه قابل دسترسی است. به منظور تسهیل دسترسی امکانات لازم برای همخوانی سایت با برازر های مختلفی چون نت اسکیپ، اینترنت اکسپلورر و فایر فاکس در نظر گرفته شده است. البته به کاربران توصیه می شود از برازر موتزیلا فایر فاکس استفاده نمایند. به همین منظور امکانات داون لود این برازر به صورت رایگان از طریق سایت پروژه فراهم آمده است. همچنین گفتنی است کاربران اپرا و سافاری ممکن است در برخی قسمتهای سایت با مشکل مواجه شوند.

عکس فوق تصویر گیاه Sanvitalia procumbens است که با استفاده از فیلتر فرابنفش گرفته شده و بیانگر رنگهایی است که چشم ما از مشاهده آن ناتوان است.

گزارش از جیانا براینر ١٠ دسامبر ٢٠١٠

دانشمندان این هفته اعلام کرده اند که مگسی پوشیده از موهای زرد رنگ را در ترکهای یک صخره غار مانند در کنیا یافته اند این گونه از بیش از 60 سال پیش تاکنون مشاهده نشده بود. این مگس که از گونهMormotomyia hirsuta  یا مگس پشمی ترسناک terrible hairy fly است ظاهری مشابه با عنکبوتهای کرک پوش دارد. دارای چشمانی ریز است که به صورت نقاطی قرمز رنگ دیده می شود و دارای بالهایی نواری شکل است که از کار افتاده اند. رابرت کوپلند از مرکز بین المللی فیزیولوژی و اکولوژی حشرات می گوید:" از آنجایی که این مگسها نمی توانند پرواز کنند احتمال زیادی وجود دارد که فقط محدود به همین زیستگاه کوچکی باشند که در آن یافت شده اند در اینصورت خیلی جالب می شود چرا که تپه اوکازی محل یافت شدن مجدد این گونه به عنوان منطقه میراث ملی تلقی شده تحت حفاظت قرار خواهد گرفت." این گونه پیش از این دو بار در سالهای 1933 و 1948 نیز مشاهده شده است. کوپلند اضافه می کند: " مانند ما انسانها نرهای این گونه نیز پر مو هستند. ماده ها دارای موهای کوتاهتر و کم پشت تری بوده در حالیکه نرهای بزرگتر موهای بلند تر و پر پشت تری دارند."

اما اینکه چرا این گونه دارای موهایی اینچنین است. کوپلند دلایل متعددی را ذکر می کند از جمله اینکه این موها مانند یک Velcro (پارچه های به هم چسب) عمل کرده عمل جفتگیری را با به هم چسباندن دو جنس تسهیل می کند. کوپلند خود اذعان دارد " تاکنون ندیده ام چگونه این کار انجام می شود."

کوپلند می افزاید این رازی پر از موست اما می تواند موضوعی مناسب برای پایان نامه های تحصیلی دوره های فوق لیسانس و دکترا باشد.

استفاده از روشهای جرمشناسی در بررسی رفتار جانوران

لندن 31 جولای 2008

دانشمندان از دانشگاه کوئین مری در لندن با هدف تکمیل شیوه ای که برای دستگیری قاتلین زنجیره ای کاربرد دارد از زنبورهای Bumble bee استفاده می کنند.

روش پروفایلینگ جغرافیایی (GP) شیوه ای است که توسط پلیس مورد استفاده قرار می گیرد تا به اولویت بندی فهرست مظنونان قتلهای زنجیره ای بپردازد. از این روش استفاده می شود تا با توجه به محل وقوع قتلها محلی را که با بیشترین احتمال محل زندگی قاتل است را پیش بینی نمایند.

دکتر نایجل راین و دکتر استیو لو کومبر از مدرسه علوم شیمیایی و بیولوژیکی کوئین مری همراه با کیم روسمو کارآگاه سابق و مبدع شیوه اخیر الذکر از این روش جرم شناسی استفاده می کند تا به توصیف الگوهای جستجو (Foraging) ی زنبورها بپردازند.

در این تحقیق که توسط ولکام تراست، BBSRC و EPSRC مورد حمایت مالی قرار گرفته است محققان توانسته اند با مشاهده جستجوی زنبورها در آزمایشگاه و با استفاده از شبیه سازی رایانه ای از روش GP استفاده نمایند تا انواع مختلف رفتارهای جستجوگرایانه را شناسایی نمایند.

روش پروفایلینگ جغرافیایی بر دو اصل تکیه دارد اول اینکه قاتلین زنجیره ای در نزدیکی محل زندگی خود به انجام جنایت می پردازند و دوم اینکه اطراف محل زندگی قاتل منطقه ای بافر وجود دارد که در آن جنایت نسبتا کم انجام می شود.

این دو پارامتر به جرمشناسان این امکان را می دهد تا پروفایلی تهیه نمایند و با استفاده از آن محلهایی را که محتملا محل زندگی قاتل است پیش بینی نمایند.

دکتر راین می گوید:" بیولوژیستها به GPعلاقمند هستند زیرا می تواند مشخص کند که استراتژی های جانوران برای جستجو چیست. این شیوه بخوبی در مورد جانوران مختلف مورد استفاده قرار گرفته است از زنبورها گرفته تا خفاشان و کوسه های بزرگ سفید."

این تحقیق مورد علاقه جرمشناسان نیز هست زیرا به این ترتیب شیوه GP مورد آزمون قرار می گیرد واضح است که این مسئله نمی تواند در تحقیقات جنایی مورد توجه باشد. نتایج این آزمایش لابراتواری می تواند به جرمشناسان کمک کند تا به تکمیل شیوه GP بپردازند به این ترتیب می توانند محل زندگی قاتل زنجیره ای را با دقت بیشتری مشخص نمایند.

گرچه روش GP برای جمع آوری داده های مربوط به جستجو(FORAGING)ی خفاشها توسط همین محققین مورد استفاده قرار گرفته است. اما مطالعه در مورد زنبورها اولین بررسی است که این شیوه با استفاده از آن مورد آزمون نیز قرار می گیرد. این مطالعه نشان می دهد که Bumble bee ها در اطراف کندوی خود یک منطقه بافر بوجود می آورند و در این منطقه به هیچ وجه جستجو انجام نمی دهند به این ترتیب خطر هجوم شکارچیان و انگلها را به کندویشان کاهش می دهند.

با استفاده از روشGP  می توان با استفاده محل گلهایی که زنبورها به آنها سر می زنند به محل ورودی کندوی آنها پی برد. این مسئله از جمله مسائل پیچیده در حفاظت از زنبورهای غیر اهلی است. در آینده این شیوه می تواند برای تعیین محل کندوی زنبورها و یا محلی که بالقوه زیستگاه آنها است به کار رود به این ترتیب ابزاری با ارزش برای افزایش تعداد گونه های در معرض خطر زنبور و جلوگیری از انقراض آنها فراهم آمده است.