حشره شناسی پزشکی

تاريخچه حشره شناسی پزشکی قانوني
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۸:٤۸ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

تاريخچه حشره شناسی پزشکی قانونی

تا سال 1235 ميلادی نمی توان کاربرد چندانی را برای علم حشره شناسی پزشکی قانونی يافت اما در عين حال شواهد مکتوبی در دست است که نشان می دهد پيشينيان بخصوص در تمدنهای باستانی بين النهرين، مصر، ايران، يونان بخوبی مگسها را می شناخته اند، با پديده متامورفوز در آ«ها آشنا بوده و به ارتباطشان با اجساد واقف بوده اند.مگشها برای پيشينيان آنقدر اهميت داشته اند که موضوع اساطير برخی از ملل و يا رب انوعی برای برخی ديگر باشند. شايد يکی از دلايلی که اجساد افراد مهم را در مصر باستان موميايي می کردند جلوگيری از رشد مگسها روی آنها باشد. نامگذاری برخی از گونه ها مثل Lucilia(Phaenicia) و Calliphora ريشه در بين النهرين باستان و زمان حمورابی و شايد حتی قديمتر در ميان فنقيان داشته باشد.

اولين سند مکتوب از کاربرد حشره شناسی پزشکی قانونی متعلق به سال 1235 ميلادی است. در آن زمان کتابی به قلم فردی به نام Sung tzu منتشر گرديد که در آن نويسنده با بيان داستانی به وضوح استفاده از مگسها را درکشف معمای جنايتی در ميان کشاورزان چينی نشان می دهد. اما در اواسط قرن نوزدهم در فرانسه بود که کاربردهای مدرن اين شاخه از دانش بشری شروع به گسترش پيدا کرد

در یادداشت بعدی تاریخ مدرن این علم را بررسی خواهیم کرد

 


 
comment نظرات ()
 
حشره شناسی پزشکی قانوني
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱٠:٠٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٧ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

حشره شناسی قانونی تا چه حد متنوع است؟

کاربردهای حشره شناسی قانونی بسيار متنوع است مثلا با استفاده از آن می توان در مواردی به بدرفتاری با فرزندان يا بی توجهی به سالمندان پی برد. موارد منتشر شده نشان می دهد که در دنيای غرب معدودی از والدين از نيش زنبورها برای تنبيه بچه ها استفاده می کنند. استفاده از شواهد حشره شناسی می تواند موارد بی توجهی و نقص در پرستاری از زخمهای موجود در بدن افراد مسن را مشخص سازد. ضمن اينکه گزارشاتی وجود دارد دال بر اينکه علت برخی از سوانح مربوط به اتومبيلهای تک سرنشين می تواند در اثر گزش زنبور باشد اين در حالی است که بدون استفاده از حشره شناسی قانونی هرگز نمی توان خطا کار را در اين موارد مشخص ساخت. کاربردهای اشاره شده همراه با بسياری از توانايي هايي که در اين نوشتار بدانها اشاره نشده است همگی گستردگی اين علم و توانايي متخصصان اين رشته را در جنبه های مختلف جرم شناسی نشان داده و اين نکته خود اهميت پرداختن به اين موضوع را می نماياند. با بکارگيری اين علم گسترده و بالفعل درآوردن توانايي های بالقوه آن می توان به احقاق حقوق مظلومان و دادستانی از ظالمان و خطاکاران پرداخت.

حشره شناسی پزشکی قانونی چيست؟

اين شاخه از حشره شناسی قانونی به بررسی وجود بندپايان در وقايعی می پردازد که معمولا شامل جناياتی خشونت بار مثل قتل، تجاوز يا اقدام به خودکشی است. همچنين به بررسی نقش حشرات در خشونتهای ديگری مثل تنبيهات بدنی و سوء رفتار می پردازد و نيز کاربردهای مهمی در رديابی مبدا کالاهای قاچاق دارد. با عنايت به کاربردهای اين رشته می توان نام کاملتر "حشره شناسی قانونی در پزشکی جنايي" را بدان اطلاق نمود
 
comment نظرات ()
 
حشره شناسی قانونی چيست؟
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ٢:٠۳ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٦ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

کتس و گاف در مقاله مبسوطی (1992) علم حشره شناسی قانونی را بدین گونه تعریف می کنند:

کاربرد مطالعه حشرات و ساير بندپايان در پيامدهای قانونی به ويژه در اعمال قانون است

لرد و استيونسون حشره شناسی قانونی را به سه مقوله تقسيم کرده اند:

حشره شناسی قانونی شهری

حشره شناسی قانونی محصولات انباری

حشره شناسی پزشکی قانونی

اين تقسيمات هر چه کوچکتر شوند علم حشره شناسی قانونی را بيشتر با مفهوم علم رابط منطبق می کنند. به گفته لوسين ژراردن در کتاب بيونيک "علوم تخصصی جنبه تحليلی دارند و مجموعه هايي از دانش واقعی را تشکيل می دهند حال آنکه علوم رابط ساختگی هستند و نمايشگر مفاهيمی هستند که آن واقعيتها را به هم مربوط می سازند"

بر اين اساس حشره شناسی قانونی را می توان علمی رابط ناميد که موجب ارتباط میان مفاهیم دو علم حشره شناسی و حقوق می شود.

در قسمت بعدی به تنوع موجود در علم حشره شناسی قانونی خواهم پرداخت.


 
comment نظرات ()
 
پاسخ ژنتيکی پشه ها به تغييرات آب و هوا
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱٠:٠٧ ‎ب.ظ روز شنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

محققان دانشگاه اورگون ايالات متحده به ترسيم اولين نقشه ژنتيکی در حيوانات با استفاده از پشه Wyeomyia smithii پرداخته اند. اين نقشه که نشاندهنده 900 ميليون جفت باز نيتروژن دار کروموزوم اين گونه است دارای مناطق فعالی است که پاسخ حشره را به تغيير شرايط آب و هوايي تنظيم می نمايد. به اين ترتيب محققان می توانند ژنهای تنظيم کننده نمو فصلی حيوانات را مورد شناسايي قرار دهند. به گفته محققان اين پروژه، با استفاده از اين اطلاعات می توان پيش بينی نمود که در صورت بروز تغييرات آب و هوايي کدام گونه از حيوانات می توانند همچنان به بقای خود ادامه دهند. لذا نوع ناقلانی که در صورت بروز چنين شرايطی به سمت شمال گسترش می يابند مشخص شده و توليد واکسنهای موثرتر برای کنترل آنها ميسر خواهد شد.

در اين مطالعه روی سه کروموزم Wyeomyia smithii مناطقی شناسايي شده اند که فوتوپريوديسم را کنترل می کنند. اگرچه اين پژوهش برای اولين بار نشان داده است که پشه ها می توانند در پاسخ به تغييرات سريع آب و هوايي دچار تغيير ژنتيکی برای تطابق يافتن با شرايط جديد شوند اما دقيقاً معين نمی کند که کدام ژنها دستخوش تغيير خواهند شد با اينهمه می توان با استفاده از نتايج اين مطالعه مشخص ساخت که توجه به کدام بخش ژنوم دستيابی به درکی سريعتر از مکانيسم فوتوپريوديسم را تسهيل خواهد نمود. هم اکنون در دانشگاه پنسيلوانيا در مورد مگس ميوه مطالعه ای مشابه در حال انجام است.


 
comment نظرات ()
 
دورکننده های اولتراسونیک حشرات و جوندگان مزایا و مضار
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز جمعه ٧ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

دستگاههای دور کننده اولتراسونیک حشرات و جوندگان

چند سالی است که در بازار دستگاههایی الکتریکی عرضه می شوند که سازندگان آنها ادعا می کنند با انتشار اصوات ماورای صوت موجب فراری شدن آفات (اعم از جوندگان یا حشرات) از محل آلوده و یا مرگ آنها می گردند. به این دستگاهها اصطلاحاً دورکننده های اولتراسونیک آفات گفته می شود که در کشورهای مختلف دنیا تحت نامها یا مارکها و در شکلهای مختلفی عـــرضه می شوند. این دستگاهها با ایجاد اصواتی با طول موج کوتاه و فرکانس بالا کار می کنند. فرکانس ایجاد شده توسط این دستگاهها بیش از 20000 هرتز است که اصولاً به این صداها اصطلاح ماورای صوت اطلاق می شود. شرکتهای عرضه کننده این تجهیزات معمولاً در بروشورهای تبلیغاتی خود می نویسند که صدای ایجاد شده توسط دستگاهشان تنها برای آفات قابل شنیدن بوده و برای آنها بسیار آزار دهنده است بطوریکه یا محل را ترک می کنند و یا می میرند.

 

اصولاً صداهای قابل شنیدن توسط گوش انسان در محدوده فرکانسی بین 20 تا 20000 هرتز است به این معنا که فرکانسهای خارج از این بازه برای انسان قابل شناسایی نیست چرا که پرده صماخ گوش در اثر برخورد این اصوات با سرعت کافی و مورد نیاز برای ایجاد تحریک شنوایی به لرزش در نمی آید. اما حیواناتی نظیر سگ، خفاش و جوندگان، صداهای موجود در محدوده فرکانسی اصوات ماورای صوت را می شنوند. حشراتی نظیر ملخ، اصواتی در بازه فرکانسی 50 تا 100 کیلوهرتز و حشراتی مثل شب پره ها و بال غشائیان تا فرکانس 240 کیلوهرتز را می شنوند. البته این نکته که برخی از حشرات توانایی احساس اصوات ماورای صوت را دارند نمی تواند منتج به این نتیجه گیری شود که توان کشتن آنها یا فراری دادنشان از محل هدف را داشته باشند.

 

 اصولا صدا در زندگی حشرات نقش مهمی را ایفا می کند. صداها بیشتر نقش یک واسطه فیزیکی را برای ایجاد ارتباط درون گونه ای به عهده دارند همچنین حشرات از قدرت شنوایی خود ممکن است برای شناسایی دشمنانی چون خفاش حشره خوار استفاده کنند. در هر حال در مورد تاثیر این دستگاهها بر حشرات می توان گفت که تاثیر دورکنندگی آنها بر این دسته از آفات تاکنون به اثبات نرسیده است . کمیسیون تجارت فدرال (Federal trade commission) که نقش حمایت از مصرف کنندگان کالاها و خدمات را در ایالات متحده آمریکا بر عهده دارد در سوم ماه مه سال 2001 با ارسال نامه هایی به 60 شرکتی که اقدام به فروش این دستگاهها برای مبارزه با حشرات در آمریکا کرده بودند تاکید می کند که از درج عباراتی که فاقدپشتوانه علمی است خودداری کنند در اطلاعیه این سازمان در خصوص آنچه که در مورد تاثیر این دستگاهها بر کنترل حشرات و جوندگان در بروشورهای تبلیغاتی شرکتهای تولید کننده نوشته شده آمده است: "این گونه ادعاها در توافق با قانون FTC دایر بر ممنوعیت انجام تبلیغات دروغ و گمراه کننده نمی باشد." (http://www.ftc.gov.opa/2001/05/fyi0128.htm)

 

تحقیقات انجام شده در دانشگاه ایالتی لوئیزیانا در خصوص تاثیر این دستگاهها بر سوسری آلمانی نیز حاکی از عدم تاثیر دورکنندگی کافی این دستگاههاست. در این مطالعه از سه دستگاه اولتراسوند با خصوصیات غیر مشابه (از نظر خروجی فرکانس و SPL) استفاده شده است. نتایج بدست آمده به نوشته مولفان نشان دهنده فقدان توان دورکنندگی این دستگاهها علیه سوسری آلمانی است و محققان نتوانسته اند شواهد علمی کافی در خصوص تاثیر دورکنندگی و نابودسازی این تکنولوژی بر سوسری های آلمانی را بدست آورند.(Insect Science, vol. 13, Issue 1, page 61- feb.  2006)   

 

در خصوص کاربرد این تجهیزات برای مبارزه با جوندگان نیز گفتنی است اگرچه بکارگیری این شیوه در برنامه های مبارزه با جوندگان مورد توجه قرار گرفته است اما نکته قابل تامل، عدم تاثیر پایدار این تجهیزات به دلیل توان خارق العاده جوندگان در ایجاد تطابق با شرایط جدید است. نکته دیگر اینکه اصوات تولیدی از این دستگاهها توان عبور از اشیا را نداشته و بهمین دلیل در پشت شیء سایه ای صوتی تشکیل می گردد که حیوان می تواند در آن پناه بگیرد. ضمن اینکه بررسی های انجام شده نشان می دهد که توان دور کنندگی این تجهیزات به فرکانس، شدت و شرایط محل آلوده بستگی دارد لذا برای ایجاد رپلنسی مناسب شدت اصوات تولیدی باید بسیار زیاد باشد اما تحت این شرایط احتمال بروز آسیب برای انسان و حیوانات افزایش خواهد یافت. در نهایت دستگاههای اولتراسوند شاید بتوانند جوندگان را از محیط  بلافصل نصبشان (بر حسب توان تطابق جونده) دور کنند اما فاقد تاثیر پایدار بوده و پس از مدت کوتاهی (چند ساعت تا چند روز) مجدداً آلودگی  رجعت خواهد نمود .     

 

 

 


 
comment نظرات ()
 
دور کننده های اولتراسونیک حشرات
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱:٤٢ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٦ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

چند سالی است که در بازار دستگاههایی الکتریکی عرضه می شوند که سازندگان آنها ادعا می کنند با انتشار اصوات ماورای صوت موجب فراری شدن آفات (اعم از جوندگان یا حشرات) از محل آلوده و یا مرگ آنها می گردند. به این دستگاهها اصطلاحاً دورکننده های اولتراسونیک آفات گفته می شود که در کشورهای مختلف دنیا تحت نامها یا مارکها و در شکلهای مختلفی عـــرضه می شوند. این دستگاهها با ایجاد اصواتی با طول موج کوتاه و فرکانس بالا کار می کنند. فرکانس ایجاد شده توسط این دستگاهها بیش از 20000 هرتز است که اصولاً به این صداها اصطلاح ماورای صوت اطلاق می شود. شرکتهای عرضه کننده این تجهیزات معمولاً در بروشورهای تبلیغاتی خود می نویسند که صدای ایجاد شده توسط دستگاهشان تنها برای آفات قابل شنیدن بوده و برای آنها بسیار آزار دهنده است بطوریکه یا محل را ترک می کنند و یا می میرند.

 

اصولاً صداهای قابل شنیدن توسط گوش انسان در محدوده فرکانسی بین 20 تا 20000 هرتز است به این معنا که فرکانسهای خارج از این بازه برای انسان قابل شناسایی نیست چرا که پرده صماخ گوش در اثر برخورد این اصوات با سرعت کافی و مورد نیاز برای ایجاد تحریک شنوایی به لرزش در نمی آید. اما حیواناتی نظیر سگ، خفاش و جوندگان، صداهای موجود در محدوده فرکانسی اصوات ماورای صوت را می شنوند. حشراتی نظیر ملخ، اصواتی در بازه فرکانسی 50 تا 100 کیلوهرتز و حشراتی مثل شب پره ها و بال غشائیان تا فرکانس 240 کیلوهرتز را می شنوند. البته این نکته که برخی از حشرات توانایی احساس اصوات ماورای صوت را دارند نمی تواند منتج به این نتیجه گیری شود که توان کشتن آنها یا فراری دادنشان از محل هدف را داشته باشند.

 

 اصولا صدا در زندگی حشرات نقش مهمی را ایفا می کند. صداها بیشتر نقش یک واسطه فیزیکی را برای ایجاد ارتباط درون گونه ای به عهده دارند همچنین حشرات از قدرت شنوایی خود ممکن است برای شناسایی دشمنانی چون خفاش حشره خوار استفاده کنند. در هر حال در مورد تاثیر این دستگاهها بر حشرات می توان گفت که تاثیر دورکنندگی آنها بر این دسته از آفات تاکنون به اثبات نرسیده است . کمیسیون تجارت فدرال (Federal trade commission) که نقش حمایت از مصرف کنندگان کالاها و خدمات را در ایالات متحده آمریکا بر عهده دارد در سوم ماه مه سال 2001 با ارسال نامه هایی به 60 شرکتی که اقدام به فروش این دستگاهها برای مبارزه با حشرات در آمریکا کرده بودند تاکید می کند که از درج عباراتی که فاقدپشتوانه علمی است خودداری کنند در اطلاعیه این سازمان در خصوص آنچه که در مورد تاثیر این دستگاهها بر کنترل حشرات و جوندگان در بروشورهای تبلیغاتی شرکتهای تولید کننده نوشته شده آمده است: "این گونه ادعاها در توافق با قانون FTC دایر بر ممنوعیت انجام تبلیغات دروغ و گمراه کننده نمی باشد." (http://www.ftc.gov.opa/2001/05/fyi0128.htm)

 

تحقیقات انجام شده در دانشگاه ایالتی لوئیزیانا در خصوص تاثیر این دستگاهها بر سوسری آلمانی نیز حاکی از عدم تاثیر دورکنندگی کافی این دستگاههاست. در این مطالعه از سه دستگاه اولتراسوند با خصوصیات غیر مشابه (از نظر خروجی فرکانس و SPL) استفاده شده است. نتایج بدست آمده به نوشته مولفان نشان دهنده فقدان توان دورکنندگی این دستگاهها علیه سوسری آلمانی است و محققان نتوانسته اند شواهد علمی کافی در خصوص تاثیر دورکنندگی و نابودسازی این تکنولوژی بر سوسری های آلمانی را بدست آورند.(Insect Science, vol. 13, Issue 1, page 61- feb.  2006)   

 

در خصوص کاربرد این تجهیزات برای مبارزه با جوندگان نیز گفتنی است اگرچه بکارگیری این شیوه در برنامه های مبارزه با جوندگان مورد توجه قرار گرفته است اما نکته قابل تامل، عدم تاثیر پایدار این تجهیزات به دلیل توان خارق العاده جوندگان در ایجاد تطابق با شرایط جدید است. نکته دیگر اینکه اصوات تولیدی از این دستگاهها توان عبور از اشیا را نداشته و بهمین دلیل در پشت شیء سایه ای صوتی تشکیل می گردد که حیوان می تواند در آن پناه بگیرد. ضمن اینکه بررسی های انجام شده نشان می دهد که توان دور کنندگی این تجهیزات به فرکانس، شدت و شرایط محل آلوده بستگی دارد لذا برای ایجاد رپلنسی مناسب شدت اصوات تولیدی باید بسیار زیاد باشد اما تحت این شرایط احتمال بروز آسیب برای انسان و حیوانات افزایش خواهد یافت. در نهایت دستگاههای اولتراسوند شاید بتوانند جوندگان را از محیط  بلافصل نصبشان (بر حسب توان تطابق جونده) دور کنند اما فاقد تاثیر پایدار بوده و پس از مدت کوتاهی (چند ساعت تا چند روز) مجدداً آلودگی  رجعت خواهد نمود .     

 

 

 

 


 
comment نظرات ()
 
سموم ريزپوشينه سازی شده
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱:۳٩ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٦ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

برای مبارزه با حشرات آفت در داخل ساختمان ها بايد به منبع و منشا آنها توجه نمود. در بيشتر موارد محل تخمگذاری و نشو و نمای اين حشرات در خارج از ساختمانهاست. به اين دليل محققان بر آنند که ترکيباتی را بيابند که ضمن داشتن خاصيت ابقايي زياد فرمولاسيونی ساده و ارزان قيمت داشته باشند. اين ترکيبات علاوه بر اين خواص بايد روی سطوح مختلف خواص سمی ثابتی داشته باشند و برای گياهان مخاطره ای ايجاد نکنند. از ميان سموم رايج کنونی سموم ريز پوشينه سازی شده يا همان Microencapsulated Poisons   دارای خواصی مشابه با اين خواسته هاست.

ريز پوشينه سازی روشی است که در آن ماده سمی را داخل کپسول های پلاستيکی ميکروسکپی بسته بندی می کنند و سپس آنها را روی سطوح جاذب حشرات می پاشند. حشره با نشستن روی اين سطوح يا ريز کپسول ها را می خورد و يابه واسطه پرزهای موجود بر روی بدن آنها را برداشته با خود حمل می نمايد. بدين ترتيب دوز مرگبار لازم را دريافت می دارد. با استفاده از اين روش می توان از سمومی که در ساير اشکال کارآيي مناسبی از خود نشان نداده اند نيز استفاده نمود. اين سموم در شرايط صحرايي بواسطه پوسته احاطه کننده ای که دارند قابليت قابـــــل ملاحظه ای از خود نشان می دهند چرا که اين پوسته مانع از تجزيه سريع سم در شرايط سخت صحرايي می شود. همچنين وجود ديواره باعث می شود مادامی که کپسول ريز محتوی ماده سمی در محيط های آبی غوطه ور باشد ماده موثره قادر به عبور از ديواره نباشد و به اين ترتيب اگر روی پوست پاشيده شود تا زمانی که خشک نشده باشد سم جذب نمی گردد. به همين دليل اگر اين نوع فرمولاسيون از سموم سهواًً خورده شود سميت ناچيزی خواهد داشت زيرا مايعات بدن رطوبت لازم را تامين کرده، کپسول ها فرصت می يابند از بدن دفع شوند.

هر فرمولاسيونی از سموم وقتی بر سطحی پاشيده شود خواص متفاوتی از خود نشان می دهد. در بسياری از موارد سموم توسط سطوحی که بر آن پاشيده می شوند جــذب می گردند و به اين ترتيب ديگر تاثير لازم را ندارند اما سموم ريز پوشينه سازی شده به علت خواص فيزيکی و شيميايي خود بر سطح باقی مانده و نتيجتاً بهتر جذب حشـــــره می شوند. از ديگر قابليت های اين سموم زمان تماس کوتاه حشره با سم است. در ساير فرمولاسيون ها حشره برای جذب دوز مرگبار لازم بايد مدت زمان درازی را بر سطح سمپاشی شده باقی بمانند اما در آزمايشات انجام شده توسط يکی از مراکز تحقيقاتی مشخص گرديده که 15 ثانيه توقف حشره بر سطح سمپاشی شده با اين دسته از سموم کافی است تا حشره مزبور دوز مرگبار را دريافت دارد. از ديگر مزيت های اين سموم افزايش ماندگاری آنهاست. به اين دليل که وجود ديواره احاطه کننده مانع از تاثير عوامل زيان آوری مثل نور، دما، آب و غيره می شود ضمن اينکه وجود ديواره تبخير سم را در اثر حرارت محيط به حداقل می رساند. بسياری از سموم را پس از رقيق کردن فقط مدت محدودی می توان نگهداری کرد زيرا با گذشت زمان و در اثر وجود آب رفته رفته از کارآيي آن ها کاسته می شود اما در سموم ريز پوشينه سازی شده آب در بخشی از فرآيند توليد دخيل است و لذا مجاورت با آن موجب تجزيه و بی اثر شدن سم نمی شود. بعلاوه اين فرمولاسيون در مقابل انجماد مقاوم است و می توان محلول منجمد شده را پس از حرارت دادن همچنان مورد استفاده قرار داد. مهمترين ويژگی سموم ريزپوشينه سازی شده عبور محلول بسيار غليظ ماده سمی از خلال ديواره احاطه کننده پس از چسبيدن کپسول به بدن حشره است به اين ترتيب ماده موثره مستقيماً وارد بدن حشره می شود ضمن اينکه اگر کپسول توسط حشره خورده شود کپسول ها در داخل لوله گوارشی باز شده و مسموميت گوارشی حشره را موجب می شوند.


 
comment نظرات ()