حشره شناسی پزشکی

محافظت تخمها با استفاده از مواد شيميايی
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱٠:٠٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ خرداد ۱۳۸٦
 

تخم برخی از حشرات به واسطه وجود برخی مواد شيميايي که توسط حشره والد تامين می شود حفاظت می شوند. اين وضعيت در برخی شب پره ها Arctiid و برخی از پروانه ها ديده می شود. آلکالوئيدهای Pyrrolizidine که از گياهان مورد تغذيه در دوره لاروی تامين می شوند با ترشحات سمينال حشره نر در حين جفتگيری به ماده منتقل و توسط ماده به نوبه خود به تخم انتقال می يابد. وجود اين ماده در تخم موجب بدمزه شدن آن برای شکارچيان می شود. نرها با استفاده از فرمون معاشقه که آن نيز از آلکالوئيدهای کسب شده از محيط طبيعی است وجود اين نوع از مواد شيميايي در بدنشان را تبليغ می کنند بطوريکه در نرهای دو گونه از بالپولکداران نشان داده شده که در صورت عدم وجود چنين موادی معاشقه چندان موفقيت آميز نخواهد بود.

گونه های خاصی از سخت بالپوشان نظير Meloidae و Oedemeridae توان توليد کانتاريدين را دارند سايرگونه های اين راسته بخصوص گونه های Anthicidae و Pyrochoridae  می توانند اين ماده را از غذای خود جداسازی کنند. کانتاريدين در مگس اسپانيايي يک Sesquiterpene است که با متوقف ساختن عملکرد فسفاتاز که نقشی اساسی در متابوليسم گليکوژن دارد تاثيراتی بسيار سمی از خود بجا می گذارد. اين ماده شيميايي در ايجاد حفاظت برای تخمها مورد استفاده قرار می گيرد نرهای گونه های خاصی از طريق جفتگيری اين ماده را به ماده ها منتقل می کنند.

نرهای Neopyrochroa flabellata  از خانواده Pyrochridae (اشکال بالا)کانتاريدين با منشا خارجی را بلعيده و از آن هم بعنوان محرک قبل از جفتگيری و هم به عنوان هديه عروسی استفاده می کنند! در خلال جفتگيری ماده ها کانتاريدين نهاده شده توسط ترشحات غدد دهانی نرها را نمونه برداری می کنند و تنها پس از آن است که با نرهای دارای کانتاريدين جفتگيری می نمايند. آنچه که توسط نرها ارائه می شود تنها بخشی از کانتاريدين سيستميک آنهاست، بخش بزرگی از آنچه باقی می ماند در غدد ضميمه بزرگ ذخيره شده و در خلال جفتگيری و عمدتاً از طريق اسپرماتوفور به ماده ها انتقال می يابد. به احتمال زياد در تخمدان است که تخمها به کانتاريدين آغشته می شوند به اين ترتيب پس از تخم گذاری دسته تخمها از گزند حشرات Coccinellid و ساير شکارچيان مثل مورچه ها و سوسکهای کارابيد محافظت می شوند.

مسئله نامکشوف در اينجا اين است که نرهای N.flabellata چگونه کانتاريدين مورد نياز خود را تحت شرايط طبيعی تامين می کنند. ممکن است اين گونه از تخم يا بالغين گونه هايي که کانتاريدين توليد می کنند تغذيه کند در اين صورت اين گونه و ساير گونه های دوستدار کانتاريدين (مثل برخی از ساسها، مگسها، هايمنوپتراها و سوسکها) بصورت شکارچيان انتخابی نسبت به يکديگر در خواهند آمد.


 
comment نظرات ()