حشره شناسی پزشکی

سموم ريزپوشينه سازی شده
نویسنده : مهرداد ضرابی - ساعت ۱:۳٩ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٦ اردیبهشت ۱۳۸٦
 

برای مبارزه با حشرات آفت در داخل ساختمان ها بايد به منبع و منشا آنها توجه نمود. در بيشتر موارد محل تخمگذاری و نشو و نمای اين حشرات در خارج از ساختمانهاست. به اين دليل محققان بر آنند که ترکيباتی را بيابند که ضمن داشتن خاصيت ابقايي زياد فرمولاسيونی ساده و ارزان قيمت داشته باشند. اين ترکيبات علاوه بر اين خواص بايد روی سطوح مختلف خواص سمی ثابتی داشته باشند و برای گياهان مخاطره ای ايجاد نکنند. از ميان سموم رايج کنونی سموم ريز پوشينه سازی شده يا همان Microencapsulated Poisons   دارای خواصی مشابه با اين خواسته هاست.

ريز پوشينه سازی روشی است که در آن ماده سمی را داخل کپسول های پلاستيکی ميکروسکپی بسته بندی می کنند و سپس آنها را روی سطوح جاذب حشرات می پاشند. حشره با نشستن روی اين سطوح يا ريز کپسول ها را می خورد و يابه واسطه پرزهای موجود بر روی بدن آنها را برداشته با خود حمل می نمايد. بدين ترتيب دوز مرگبار لازم را دريافت می دارد. با استفاده از اين روش می توان از سمومی که در ساير اشکال کارآيي مناسبی از خود نشان نداده اند نيز استفاده نمود. اين سموم در شرايط صحرايي بواسطه پوسته احاطه کننده ای که دارند قابليت قابـــــل ملاحظه ای از خود نشان می دهند چرا که اين پوسته مانع از تجزيه سريع سم در شرايط سخت صحرايي می شود. همچنين وجود ديواره باعث می شود مادامی که کپسول ريز محتوی ماده سمی در محيط های آبی غوطه ور باشد ماده موثره قادر به عبور از ديواره نباشد و به اين ترتيب اگر روی پوست پاشيده شود تا زمانی که خشک نشده باشد سم جذب نمی گردد. به همين دليل اگر اين نوع فرمولاسيون از سموم سهواًً خورده شود سميت ناچيزی خواهد داشت زيرا مايعات بدن رطوبت لازم را تامين کرده، کپسول ها فرصت می يابند از بدن دفع شوند.

هر فرمولاسيونی از سموم وقتی بر سطحی پاشيده شود خواص متفاوتی از خود نشان می دهد. در بسياری از موارد سموم توسط سطوحی که بر آن پاشيده می شوند جــذب می گردند و به اين ترتيب ديگر تاثير لازم را ندارند اما سموم ريز پوشينه سازی شده به علت خواص فيزيکی و شيميايي خود بر سطح باقی مانده و نتيجتاً بهتر جذب حشـــــره می شوند. از ديگر قابليت های اين سموم زمان تماس کوتاه حشره با سم است. در ساير فرمولاسيون ها حشره برای جذب دوز مرگبار لازم بايد مدت زمان درازی را بر سطح سمپاشی شده باقی بمانند اما در آزمايشات انجام شده توسط يکی از مراکز تحقيقاتی مشخص گرديده که 15 ثانيه توقف حشره بر سطح سمپاشی شده با اين دسته از سموم کافی است تا حشره مزبور دوز مرگبار را دريافت دارد. از ديگر مزيت های اين سموم افزايش ماندگاری آنهاست. به اين دليل که وجود ديواره احاطه کننده مانع از تاثير عوامل زيان آوری مثل نور، دما، آب و غيره می شود ضمن اينکه وجود ديواره تبخير سم را در اثر حرارت محيط به حداقل می رساند. بسياری از سموم را پس از رقيق کردن فقط مدت محدودی می توان نگهداری کرد زيرا با گذشت زمان و در اثر وجود آب رفته رفته از کارآيي آن ها کاسته می شود اما در سموم ريز پوشينه سازی شده آب در بخشی از فرآيند توليد دخيل است و لذا مجاورت با آن موجب تجزيه و بی اثر شدن سم نمی شود. بعلاوه اين فرمولاسيون در مقابل انجماد مقاوم است و می توان محلول منجمد شده را پس از حرارت دادن همچنان مورد استفاده قرار داد. مهمترين ويژگی سموم ريزپوشينه سازی شده عبور محلول بسيار غليظ ماده سمی از خلال ديواره احاطه کننده پس از چسبيدن کپسول به بدن حشره است به اين ترتيب ماده موثره مستقيماً وارد بدن حشره می شود ضمن اينکه اگر کپسول توسط حشره خورده شود کپسول ها در داخل لوله گوارشی باز شده و مسموميت گوارشی حشره را موجب می شوند.


 
comment نظرات ()